روانشناسی کودک

مدیریت قشقرق و خشم کودک (Tantrum)

قشقرق نتیجهٔ ترکیب نیاز برآورده‌نشده، خستگی یا تحریک بیش از حد و مهارت‌های محدود تنظیم هیجان است. هدف ما خاموش‌کردن «آتش» و آموزش مهارت برای آینده است.

پیشگیری از قشقرق

  • روتین‌های قابل‌پیش‌بینی (خواب/غذا).
  • انتخاب‌های محدود به‌جای دستور مستقیم.
  • اعلام تغییرات از قبل («۱۰ دقیقهٔ دیگر می‌ریم»).
  • جعبهٔ آرامش (کتاب کوچک، توپ ضداسترس، هدفون ملایم).

در لحظهٔ قشقرق چه کنیم؟

  1. امنیت را حفظ کنید: کودک و محیط را ایمن کنید.
  2. آرام بمانید: صدای آرام، جملات کوتاه: «می‌بینم عصبانی هستی، کنارت هستم.»
  3. کم‌حرفی مؤثر: توضیح طولانی اثر معکوس دارد.
  4. لمس حمایتی (در صورت پذیرش کودک): فشار عمیق یا آغوش.

بعد از آرام‌شدن

  • نام‌گذاری احساس: «عصبانی بودی چون اسباب‌بازی را نمی‌دادی.»
  • آموزش راه‌حل جایگزین: درخواست نوبت، کمک‌خواستن.
  • بازبینی محرک‌ها (خستگی، گرسنگی، محیط شلوغ).

چه کارهایی نکنیم

  • تمسخر یا شرمسارسازی.
  • تسلیم فوری به خواسته برای «خاموشی سریع» (تقویت قشقرق).
  • گفت‌وگوی منطقی طولانی در اوج هیجان.

نقش کلمات و بدن والد

حالت بدن پایین‌تر، تماس چشمی ملایم، جملات کوتاه و تکرارشونده («امن هستی»، «کنارت هستم») سیستم عصبی کودک را تنظیم می‌کند.

تمرین‌های روزانهٔ تنظیم هیجان

  • نفس بادکنکی، شمردن لاک‌پشتی، بطری آرامش.
  • بازی نقش «نه گفتن» محترمانه و حل تعارض.
  • وقتِ خاص دونفره برای پرکردن «مخزن توجه».

سوالات متداول

اگر در مکان عمومی قشقرق کرد؟

به یک فضای خلوت بروید، پیام کوتاه حمایتی بدهید، پس از آرامش با پیامد منطقی ادامه دهید.

اگر به خود یا دیگران آسیب زد؟

ایمن‌سازی اولویت دارد؛ در صورت تکرار یا شدت بالا با متخصص مشورت کنید.

جمع‌بندی

با پیشگیری هوشمندانه، واکنش آرام و آموزش پس از بحران، شدت و فراوانی قشقرق کاهش می‌یابد.